Anne babaya iyilik: Kur'an'da 'öf' bile deme

Kur’an’da anne babaya iyilik, birçok yerde Allah’a ibadetin hemen ardından anılır. En kapsamlı anlatım İsrâ Suresi’ndedir:

وَقَضَىٰ رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا

“Rabbin, yalnız kendisine ibadet etmenizi ve anne babaya iyi davranmanızı kesin olarak emretti.”

İsrâ 23

Yaşlandıklarında

Ayet devam eder ve özellikle bir döneme dikkat çeker: “Onlardan biri veya ikisi senin yanında yaşlanırsa, onlara ‘öf’ bile deme. Onları azarlama. Onlara güzel söz söyle.” (İsrâ 23)

“Senin yanında” ifadesi önemlidir. Yaşlı anne babanın bakımı zor ve sabır isteyen bir dönemdir. Kur’an en küçük bir sitem sözünü, bir “öf”ü bile yasaklar.

Merhamet kanadı

“Onlara merhametle alçak gönüllülük kanadını ger ve de ki: Rabbim! Onlar beni küçükken nasıl şefkatle yetiştirdilerse, sen de onlara öyle merhamet et.”

İsrâ 24

Kuş yavrularını kanadının altına alır. Ayet, bu kez çocuğun kanadını anne babasının üzerine germesini ister. Roller değişmiştir. Bu duanın okunuşu: Rabbirhamhümâ duası.

Anne

Bir adam Peygamberimiz’e geldi ve sordu: “İnsanlar arasında iyi davranmama en layık olan kimdir?” Peygamberimiz:

“Annen.” Adam: “Sonra kim?” “Annen.” “Sonra kim?” “Annen.” “Sonra kim?” “Baban.”

Buhârî 5971; Müslim 2548

Kur’an da annenin emeğini özellikle anar: “Annesi onu zahmetle taşıdı ve zahmetle doğurdu. Taşınması ve sütten kesilmesi otuz ay sürer.” (Ahkâf 15)

Cihattan önce

Bir genç cihada katılmak için izin istediğinde Peygamberimiz sordu: “Anne baban hayatta mı?” “Evet.” “Öyleyse onlara hizmet ederek cihat et.” (Buhârî 3004; Müslim 2549)

Vefat ettiklerinde

Anne baba vefat ettikten sonra da iyilik devam eder: Onlar için dua etmek, bağışlanma dilemek, verdikleri sözleri yerine getirmek, dostlarına ikram etmek ve akrabalarını ziyaret etmek. Her namazda okunan anne baba için bağışlanma duası bunun en kolay yoludur.

Bugün ne yapabilirsin?

Bir telefon, bir ziyaret, bir teşekkür. Ya da sadece onlar konuşurken sabırla dinlemek. Kur’an’ın ölçüsü yüksek ama yolu basittir: Güzel söz ve merhamet.