Yazı
Öfkeyi yenmek: Asıl güçlü kimdir?
· 1 dk okuma
Öfke, insanın en hızlı pişman olduğu duygudur. Birkaç saniyede söylenen bir söz, yıllarca süren bir kırgınlığa dönüşebilir.
Asıl pehlivan
“Güçlü kişi, güreşte rakibini yenen değildir. Asıl güçlü olan, öfkelendiğinde kendine hâkim olandır.”
Buhârî 6114; Müslim 2609
Peygamberimiz, toplumun güç anlayışını tersine çevirir. Başkasını yenmek değil, kendini yenmek gerçek güçtür.
“Öfkelenme”
Bir adam Peygamberimiz’e gelip “Bana öğüt ver” dedi. Peygamberimiz “Öfkelenme” buyurdu. Adam isteğini birkaç kez tekrarladı; Peygamberimiz her seferinde aynı cevabı verdi: “Öfkelenme.” (Buhârî 6116)
Tek kelimelik bir öğüt. Çünkü pek çok kötülüğün kapısı öfkeyle açılır.
Kur’an’ın övdüğü insanlar
وَالْكَاظِمِينَ الْغَيْظَ وَالْعَافِينَ عَنِ النَّاسِ ۗ وَاللّٰهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ
“Onlar öfkelerini yutarlar ve insanları affederler. Allah da iyilik edenleri sever.”
Âl-i İmrân 134
Ayette üç basamak vardır: Önce öfkeyi yutmak, sonra affetmek, sonra iyilik etmek. “Kazm” kelimesi, ağzına kadar dolu bir kabın ağzını bağlamak demektir. Öfke yok olmaz; ama dışarı taşmasına izin verilmez.
Öfke anında ne yapmalı?
Peygamberimiz öfke için pratik yollar öğretmiştir:
1. Şeytandan Allah’a sığınmak. İki adam Peygamberimiz’in yanında tartışıyordu; birinin yüzü kızarmıştı. Peygamberimiz şöyle buyurdu: “Ben bir söz biliyorum ki bunu söylese öfkesi gider: Eûzü billâhi mine’ş-şeytâni’r-racîm.” (Buhârî 6115; Müslim 2610)
2. Pozisyonu değiştirmek. “Biriniz ayaktayken öfkelenirse otursun. Öfkesi geçerse ne âlâ, geçmezse uzansın.” (Ebû Dâvûd 4782)
3. Susmak. “Biriniz öfkelendiğinde sussun.” (Ahmed b. Hanbel, Müsned 1/239)
Vesvese ve kışkırtmaya karşı Kur’an’daki dua: Vesveseden korunma duası.
Peygamberimiz’in öfkesi
Hz. Âişe, Peygamberimiz’in kendisi için hiçbir zaman intikam almadığını anlatır. Ancak Allah’ın yasakları çiğnendiğinde, Allah için öfkelenirdi (Buhârî 3560; Müslim 2327). Öfke tamamen kötü değildir; zulme karşı duyulan öfke haklıdır. Kötü olan, nefis için duyulan ve kontrolden çıkan öfkedir.
Bir alışkanlık olarak
Öfkeye hâkim olmak bir anda kazanılmaz. Her seferinde biraz daha erken fark etmek, biraz daha erken susmak. Ve sonra, yapabilirsen affetmek.