Yazı
Sabır nedir? Kur'an'da sabır ayetleri
· 2 dk okuma
Sabır kelimesi Arapçada “bir şeyi bir yerde tutmak, hapsetmek” anlamına gelir. Dinî anlamı ise nefsi, Allah’ın razı olmayacağı tepkilerden alıkoymaktır. Yani sabır pasif bir bekleyiş değil, insanın kendisini bilinçli olarak tuttuğu aktif bir duruştur.
Kur’an’da sabır kelimesi ve türevleri yüzden fazla yerde geçer. En bilinen ayetlerden biri şudur:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاةِ ۚ إِنَّ اللّٰهَ مَعَ الصَّابِرِينَ
“Ey iman edenler! Sabrederek ve namaz kılarak Allah’tan yardım isteyin. Şüphesiz Allah sabredenlerle beraberdir.”
Bakara 153
Sabrın üç çeşidi
Âlimler sabrı üç başlıkta toplar:
- Musibete sabır: Hastalık, kayıp, yoksulluk gibi istemediğimiz şeyler karşısında isyan etmemek.
- İbadete sabır: Namazı, orucu ve iyiliği sürdürmek. Ayetteki “namaz kılarak yardım isteyin” emri, sabrın ibadetle beslendiğini gösterir.
- Günahtan uzak durmaya sabır: Nefsin istediği ama Allah’ın yasakladığı şeylere karşı direnmek. Hz. Yûsuf’un saraydaki imtihanı bunun en güzel örneğidir.
Sabır ilk anda gösterilir
Peygamberimiz, çocuğunun kabri başında ağlayan bir kadına “Allah’tan kork ve sabret” dedi. Kadın onu tanımadan “Benim başıma geleni yaşamadın” diye çıkıştı. Sonra onun Peygamber olduğunu öğrenip özür dilemeye geldi. Peygamberimiz şöyle buyurdu:
“Sabır, musibetin ilk anındadır.”
Buhârî 1283; Müslim 926
Zaman geçtikçe her acı biraz hafifler. Asıl sabır, darbenin ilk geldiği anda dili ve kalbi korumaktır.
Sabır şikâyet etmemek değildir
Hz. Ya’kûb oğlunu kaybettiğinde “Bana düşen güzel bir sabırdır” dedi (Yûsuf 18). Ama yıllar sonra şunu da söyledi: “Ben, sıkıntımı ve üzüntümü ancak Allah’a arz ediyorum.” (Yûsuf 86). Demek ki ağlamak, üzülmek ve derdini Allah’a açmak sabra aykırı değildir. Sabra aykırı olan, Allah’ın takdirine isyan etmektir.
Müminin hâli
“Müminin durumu ne hoştur! Her hâli kendisi için hayırlıdır. Bu durum sadece mümine mahsustur. Başına sevindirici bir şey gelince şükreder, bu onun için hayır olur. Başına bir sıkıntı gelince sabreder, bu da onun için hayır olur.”
Müslim 2999
Sabır ve şükür, müminin iki kanadıdır. Sıkıntıda sabır, bollukta şükür.
Sabredenlere müjde
Kur’an, sabredenlere hesapsız bir karşılık vaat eder: “Sabredenlere mükâfatları hesapsız ödenecektir.” (Zümer 10). Sabır zor gelen her an için okunabilecek bir dua: Sabır ve sebat duası.