Hz. İbrâhîm ve ateş: 'Ey ateş, serin ve esenlik ol'

Hz. İbrâhîm, putlara tapan bir toplumda, put yapan bir babanın evinde büyüdü. Ama gençliğinde gökyüzüne bakıp şunu sordu: Batan bir yıldız, batan bir ay, batan bir güneş ilah olabilir mi? Ve cevabı buldu: “Ben yüzümü, gökleri ve yeri yaratana çevirdim.” (En’âm 79)

Putları kıran genç

Bir bayram günü halk şehirden çıkınca İbrâhîm tapınağa girdi ve büyük put hariç bütün putları kırdı. Baltayı da büyük putun boynuna astı. Halk döndüğünde “Bunu kim yaptı?” diye sordu. İbrâhîm şöyle dedi:

“Belki de onu şu büyükleri yapmıştır. Konuşabiliyorlarsa onlara sorun!”

Enbiyâ 63

Bir an durup düşündüler. Konuşamayan, kendini bile koruyamayan bir şeye nasıl tapıyorlardı? Ama gururları gerçeğe teslim olmalarına izin vermedi.

Ateş

Karar verdiler: “Onu yakın ve ilahlarınıza yardım edin.” (Enbiyâ 68). Rivayetlere göre öyle büyük bir ateş yakıldı ki yakınına kimse yaklaşamadı; İbrâhîm’i mancınıkla ateşe attılar.

O anda dudaklarından dökülen son söz şuydu:

حَسْبُنَا اللّٰهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ

“Allah bize yeter. O ne güzel vekildir!”

Buhârî 4563 (İbn Abbas’ın sözü)

Serin ve esenlik

قُلْنَا يَا نَارُ كُونِي بَرْدًا وَسَلَامًا عَلَىٰ إِبْرَاهِيمَ

“Biz de, ‘Ey ateş! İbrâhîm için serin ve esenlik ol’ dedik.”

Enbiyâ 69

Ateş, yakmayı Allah’ın emriyle yapar. Allah dilediğinde ateş yakmaz, su boğmaz, bıçak kesmez. Sebepler Allah’ın elindedir.

Ayetteki ince bir ayrıntıya dikkat çekilir: Ateşe sadece “serin ol” denmedi, “serin ve esenlik” ol denildi. Çünkü yalnızca “serin ol” denseydi, ateş onu dondurabilirdi. Allah’ın kurtarışı tam ve eksiksizdir.

Bugüne ders

Hepimizin hayatında “ateş” gibi görünen anlar olur: Bir hastalık, bir kayıp, bir haksızlık. Hz. İbrâhîm’in kıssası şunu öğretir:

• Doğru bildiğinden vazgeçme. İbrâhîm tek başınaydı, ama hakikat çoğunlukla değil, delille ölçülür.
• Elinden geleni yaptıktan sonra Allah’a bırak. İbrâhîm davetini yaptı, delilini gösterdi. Sonrası Allah’ındı.
• “Allah bana yeter” demek, korkuyu ortadan kaldırmaz; korkuyu yönetir.

Bu sözü her gün tekrarlamak için: Hasbünallah duası. Tevekkülün anlamı: Tevekkül nedir?