Yazı
Lokman'ın oğluna öğütleri
· 2 dk okuma
Lokman Suresi’nde, Allah’ın kendisine hikmet verdiği Lokman adında bir bilgenin oğluna öğütleri anlatılır (Lokman 12-19). Bu ayetler bir babanın evladına bırakabileceği en güzel mirasın özetidir.
1. Allah’a ortak koşma
يَا بُنَيَّ لَا تُشْرِكْ بِاللّٰهِ ۖ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ
“Yavrucuğum! Allah’a ortak koşma. Şüphesiz şirk büyük bir zulümdür.”
Lokman 13
İlk öğüt temeldir. Ve dikkat edilirse Lokman oğluna “yavrucuğum” (yâ bunayye) diye şefkatle seslenir. Öğüt sertlikle değil, sevgiyle verilir.
2. Anne babaya iyilik
Lokman’ın öğütlerinin arasına Allah’ın kendi öğüdü girer: “Biz insana anne babasına iyi davranmasını emrettik. Annesi onu zayıflık üstüne zayıflıkla taşımıştır.” (Lokman 14). Ama anne baba şirke çağırırsa itaat edilmez; yine de dünyada onlarla iyi geçinilir (Lokman 15). Bu konuda daha fazlası: Anne babaya iyilik.
3. Hiçbir şey gizli kalmaz
“Yavrucuğum! Yaptığın şey bir hardal tanesi ağırlığında olsa ve bir kayanın içinde, göklerde ya da yerin içinde bulunsa bile Allah onu getirir.”
Lokman 16
4. Namaz, iyilik ve sabır
“Yavrucuğum! Namazı dosdoğru kıl. İyiliği emret, kötülükten alıkoy. Başına gelenlere sabret. Şüphesiz bunlar, kesin kararlılık gerektiren işlerdendir.”
Lokman 17
Üç öğüt bir arada: Kendini düzelt (namaz), çevreni düzelt (iyiliği emret) ve bu yolda başına gelenlere dayan (sabır).
5. Kibirlenme
“İnsanlara yüzünü çevirip büyüklenme. Yeryüzünde böbürlenerek yürüme. Çünkü Allah kendini beğenip övünen hiç kimseyi sevmez.”
Lokman 18
“Yüzünü çevirme” ifadesi, birine konuşurken başını yana çevirmek, onu küçümsemek demektir.
6. Yürüyüş ve ses
“Yürüyüşünde tabii ol. Sesini alçalt. Çünkü seslerin en çirkini eşeklerin sesidir.”
Lokman 19
Kur’an, insanın yürüyüşüne ve sesinin tonuna kadar iner. Ahlak sadece büyük kararlarda değil, gündelik hâllerde de görünür.
Bir ebeveyn için
Lokman’ın öğütleri bir sırayı takip eder: İnanç, aile, hesap bilinci, ibadet, toplum ve görgü. Çocuğuna bir şey öğretmek isteyen her anne baba için güzel bir rehberdir. Çocuklar için Kur’an’daki dua: Eş ve çocuklar için dua.